Kurs Medycyna stylu życia - M.Synowiec-Piłat - 24/25L - NST - W

Zagadnienia do Wykładów – z przedmiotu „Medycyna stylu życia”

Rok akademicki 2024/2025

Prowadząca: dr hab. Małgorzata Synowiec-Piłat

 

WYKŁAD I – II

1.     Pojęcie stylu życia

§  Pojęcie stylu życia w koncepcjach: Maxa Webera, Pierre Bourdieu, Anthonego Giddensa, Urlicha Becka oraz Andrzeja Sicińskiego

§  Społeczno-kulturowe uwarunkowania stylu życia jednostki. 

2.     Prozdrowotny styl życia 

§  Beahawioralne czynniki ryzyka chorób cywilizacyjnych

3.     Promowanie prozdrowotnego stylu życia

§  Działania prozdrowotne

§  Styl życia a nierówności w zdrowiu

§  Styl życia – kontekst kulturowy

o   Wiedza medyczna a laickie przekonania

o   Zwiększona percepcja czynników ryzyka związanego ze zdrowiem a styl życia

o   Znaczenie mediów w kształtowaniu stylów życia związanych ze zdrowiem

o   Szum informacyjny a zachowania i postawy zdrowotne

o   Zaufanie do medycyny a zachowania i postawy zdrowotne

§  Znaczenie działań wielopoziomowych w promowaniu zdrowego stylu życia

§  Znaczenie upodmiotowienia na rzecz zdrowia jednostek i społeczności w kształtowaniu prozdrowotnego stylu życia 

§  Aktywizacja jednostek i społeczności na rzecz zdrowia

§  Zasada subsydiarności a kształtowanie prozdrowotnych stylów życia

§  Styl życia jako zjawisko wielowymiarowe

4.     Promowanie prozdrowotnego stylu życia – kwestie etyczne

§  Kult zdrowia (healthism)

§  Granice indywidualnej odpowiedzialności za stan zdrowia

§  Syndrom obwiniania ofiary (victim blaming)

Literatura:

q  Wykład I, II (prezentacja + tekst)

q  Synowiec-Piłat M. Pałęga A., Jędrzejek M., Promocja zdrowia w działaniu. Od teorii do praktyki, Wyd. EUROSYSTEM, Wrocław 2017,

o   Część I. Promocja zdrowia w działaniu. Rozważania teoretyczne, Rozdz. 1-3, s. 17-44

o   Część II. Rozdz. 1. Pozytywna zmiana zachowań i postaw zdrowotnych. kontekście aktywizacji i upodmiotowienia na rzecz zdrowia, s. 45-50

o   Część III. Rozdz. 1. Skoro działanie, to aktywnośc dla zdrowia, s. 91-112 

q  Podcast: #23 - Zdrowie w stylu życia. Wnioski z badań socjologicznych; link: https://kongres-zdrowiepolakow.pl/podkasty/

q  Tobiasz-Adamczyk B., Od socjologii medycyny do socjologii żywienia, Wyd. UJ, Kraków 2013; Rozdz. 6. Nierówności społeczne a wzory odżywiania, s. 46-50

WYKŁAD III       

5.     Kulturowe uwarunkowania stylu życia

§  Pojęcie kultury. Kultura jako płaszczyzna integracji społeczeństwa.

§  Systemy symboli: systemy językowe, systemy technologiczne, wartości, normy, przekonania.

§  Proces socjalizacji i wychowania a zachowania i postawy w zdrowiu i chorobie.

§  Zdrowie jako wartość. Współzawodnictwo między zdrowiem a innymi znaczącymi wartościami.

§  Normy społeczne a zachowania i postawy w zdrowiu i chorobie

§  Przekonania na temat zdrowia i choroby i ich wpływ na zachowania w zdrowiu i chorobie.

Literatura:

q  Szacka B., Wstęp do socjologii,

rozdz. III. Kultura,s. 73-92

rozdz. VI. Socjalizacja s. 135-156

q  Turner J., Socjologia. Koncepcje i ich zastosowanie,

rozdz. 3. Symbole i kultura, s. 35-48

q  Synowiec-Piłat M., Przekonania i wiedza dotyczące chorób nowotworowych a uczestnictwo w onkologicznych badaniach profilaktycznych. Studium socjologiczne
Uniwersytet Medyczny, Wrocław 2020, ss. 564, ISBN 978-83-7055-626-6

rozdz. 2. Przekonania zdrowotne w ujęciu wybranych teorii socjologicznych, s. 39-92.

 

WYKŁAD IV

6.     SPOŁ.-KULTUROWE UWARUNKOWANIA ZACHOWAŃ PROFILAKTYCZNYCH NA PRZYKŁADZIE CH. NOWOTWOROWYCH

§  Fatalizm / przekonania fatalistyczne / rakofobia oraz ich wpływ na zachowania i postawy osób zdrowych i chorych

§  Przyczyny rakofobii i przekonań fatalistycznych oraz ich zdrowotne i społeczne konsekwencje

Literatura:

q  Synowiec-Piłat M., Przekonania i wiedza dotyczące chorób nowotworowych a uczestnictwo w onkologicznych badaniach profilaktycznych.  Studium socjologiczne, Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu, Wrocław 2020, ss. 564.  ISBN 978-83-7055-626-6,

Rozdz. 3. Stan badań na temat sposobów postrzegania chorób nowotworowych, s. 93-148.

WYKŁAD V

7.     Wykorzystanie narzędzi wpływu społecznego w promowaniu prozdrowotnego stylu życia

§  Przekaz racjonalny i emocjonalny

§  Reguła wzajemności

§  Zaangażowanie i konsekwencja

§  Społeczny dowód słuszności 

§  Lubienie i sympatia

§  Autorytet 

Literatura:

q  Cialdini R., Wywieranie wpływu na ludzi. Teoria i praktyka, GWP, Gdańsk 1998;

Rozdz.2.  Reguła wzajemności.

Rozdz. 3 Zaangażowanie i konsekwencja                 

rozdz. 4 Społeczny dowód słuszności

Rozdz. 5 Lubienie i sympatia.                                  

Rozdz. 6. Autorytet 

q  Synowiec-Piłat M. Pałęga A., Jędrzejek M., Promocja zdrowia w działaniu. Od teorii do praktyki, Wyd. EUROSYSTEM, Wrocław 2017

Część II. Rozdz. 2. Wykorzystanie narzędzi wpływu społecznego w tworzeniu i wdrażaniu projektów prozdrowotnych, s. 51-86